[Free T4]

هورمون تیروکسین(T4) هورمون عمده و مهم تیروئید در خون می باشد و بوسیله پروتئین های حامل که اصلی ترین آن ها TBG می باشد انتقال می یابد. قسمت عمده T4 در خون متصل به پروتئین ها بوده و تنها در حدود 0.03 درصد آن به شکل آزاد می باشد(Free T4)، و در واقع همین شکل آزاد است که دارای فعالیت بیولوژیک بوده و روی سلولهای هدف مؤثر است. مقدار کل تیروکسین در خون (Total T4) بعنوان یک فاکتور مهم در بررسی وضعیت تیروئید مطرح می باشد اما به علت تغییر غلظت پروتئین های حامل در مواردی مثل بارداری، مصرف قرصهای ضد بارداری، استروژن درمانی و بیماریهای مرتبط با تیروئید مقدار‏‏ Total T4 نیز بطور کاذب دچار تغییر می گردد و این در حالیست که تیروئید دارای عملکرد طبیعی می باشد. همچنین در بعضی موارد با وجود عملکرد غیر طبیعی تیروئید (هیپو تیروئیدیسم و هیپر تیروئیدیسم) تغییرات بوجود آمده در غلظت TBG می تواند باعث ثبت نتایج نادرست در سنجش مقدار واقعی Total T4 شود. از این روی اندازه گیری غلظت Free T4 که غیر وابسته به عوامل فوق می باشد وضعیت و عملکرد غدة تیروئید را بهتر نمایان می سازد و بعلاوه جایگزین بهتری بجای FTI می باشد.

[Free T3]

هورمون T3 از غده تیروئید ترشح شده و حدود 99.7 درصد آن در خون بوسیله پروتئینهای حامل که شامل TBG، پره آلبومین (TBPA) و آلبومین می باشند حمل می گردد و در حدود 0.3 درصد از T3 به صورت آزاد و غیر متصل به پروتئینها می باشد و در واقع همین شکل آزاد هورمون است که دارای فعالیت بیولوژیک است. هورمون T3 در سوخت و ساز سلولی و رشد و تمایز بدن موثر است، بنابراین مقدار T3 در خون یک فاکتور مهم در تعیین وضعیت تیروئید و متابولیسم بدن می باشد، اما به علت تغییر غلظت پروتئینهای حامل در بسیاری از تغییرات کلینیکی مانند حاملگی، مصرف داروها، استروژن درمانی، مصرف فنی توئین و اندروژنها، T3 کل دچار تغییرات کاذب می شود در حالیکه مقدار Free T3 ثابت است. بنابراین اندازه گیری Free T3 ارتباط قابل اعتمادتری با وضعیت کلینیکی بیمار در مقایسه با T3 کل نشان می دهد. به علاوه در بعضی از افراد مبتلا به هیپرتیروئیدیسم که مقدار TSH پایین و Free T4 در حد نرمال می باشد تعیین مقدار Free T3 در تشخیص کمک کننده می باشد.

[T-Uptake]

غده تیروئید تحت تنظیم هورمون تیروتروپین، هورمونهای T3 و T4 را ترشح می کند، این هورمونها بصورت آزاد در گردش خون به مقدار ناچیزی وجود داشته و مقدار اعظم آنها بصورت باند با پروتئینهای حامل وجود دارند، سه پروتئین با تمایل و ظرفیتهای متفاوت برای T3 و T4 شناخته شده اند که عبارتند از: TBG که 75-65 درصد از ظرفیت حمل هورمونهای تیروئیدی را به عهده دارد، آلبومین که کمترین تمایل به هورمونهای تیروئیدی را داشته ولی ظرفیت بالائی را دارا می باشد و 10 درصد از هورمون تیروکسین و 30 درصد از هورمون T3 در دسترس را حمل می کند، و(TBPA(Thyroxine binding pre - albumin که 25- 15 درصد از ظرفیت حمل هورمونهای تیروئیدی را به عهده دارد. از آنجائیکه پروسه متابولیسم کاملاً توسط فرم آزاد هورمونهای تیروئیدی تنظیم می گردد و این مقدار هورمونهای آزاد وابستگی کاملی با میزان ظرفیت پروتئینهای حامل آنها دارند، اندازه گیری میزان این پروتئینها اهمیت می یابد. تاکنون جهت اندازه گیری ظرفیت پروتئینهای حامل هورمون های تیروئیدی از روش های متعددی شامل روش: Silicates ، Ion - exchange و Denatured albumin استفاده شده است و یکی از جدیدترین و ساده ترین روشها روش الایزا بوده که دارای حساسیت مناسبی نیز می باشد.